معرفی ساز کمانچه

تاریخچه

---

قدیمی ترین نشانه از ساز کمانچه در کتابموسیقی الکبیراثرابونصر فارابی است کهدر سال291 الی 388 شمسی نوشته شده. ایشان در این کتاب از ساز کمانچه با نام عربی آن یعنی رباب یاد میکند.
کمانچه در دوران صفویه و قاجاریه جزو سازهای پایه و اصلی موسیقی ایرانی بوده است .

تاریخچه

---

قدیمی ترین نشانه از ساز کمانچه در کتابموسیقی الکبیراثرابونصر فارابی است کهدر سال291 الی 388 شمسی نوشته شده. ایشان در این کتاب از ساز کمانچه با نام عربی آن یعنی رباب یاد میکند.
کمانچه در دوران صفویه و قاجاریه جزو سازهای پایه و اصلی موسیقی ایرانی بوده است .

ظاهر

---

کاسه ی ساز از جنس چوب توت میباشد که بصورت تکه تکه به همدیکر چسبیده میشوند.خرکی تقریباً شبیه به خرک تار و نه کاملاً عمود بر سیم ها قرار گرفته است.دستهٔ ساز، لوله ای تو پر است و به طور نامحسوس به شکل مخروط وارونه خراطی شده است. انتهای بالایی این لوله؛ توخالی و در طرف جلو شکاف دارد که نقش جعبهٔ گوشی ها را می یابد. دسته فاقد پرده می باشد. سر ساز متشکل است از جعبهٔ گوشی ها که در دو طرف آن هر یک دو گوشی کار گذاشته شده و یک قبه که در بالای جعبه قرار گرفته است. طول ساز تا سر قبه حدود ۸۰ سانتی متر است.

در گذشته این ساز بدون سیم گیر که به شکل کنونی وجود دارد بوده است.در گذشته سیم ها مستقیماً به ساز وصل می شدند همانند سه تار یا به وسیله قطعه فلزی سیم ها به آن ربط داده می شد. پس از ورود ویولن به ایران، تاندور ویولن (پیچ های کوچک تنظیم کوک) به سیم گیر اضافه شد تا نوازنده بتواند ساز را دقیق تر کوک کند.

تا پیش از ورود ویولن به ایران، جنس سیم های کمانچه ابریشمی یا از روده تابیده شده حیوانات بود و توانایی گرفتن کوک بالا را نداشت. پس از ورود ویلن به ایران، سیم های ویلن جایگزین سیم های کمانچه شد.

این ساز جزو دسته سازهای زهی کششی است. کمانچهٔ امروزی دارای ۴ سیم می باشد. کمانچه در زمان قدیم تنها سه سیم داشتهو پس از ورودویولنبهایرانبه تقلید از آن سیم چهارم به آن افزوده شده است. این سیم ها به موازات درازای ساز گستردگی دارد و آوای آن خیلی خوش و دلکش اما کمی اصطلاحاً تودماغی می باشد. این ساز می تواند آواهای گوناگون بسیاری را برآرد.

استاد سعید فرج پوری

نمونه

---

تکنوازی بسیار زیبا از استاد شهرام ناظری دانلود

تکنوازی زیبا استاد محمد معتمد دانلود